Khi đang trong thời
kỳ cho con bú, nếu người mẹ bị bệnh phải dùng thuốc, nói chung các
thuốc đều có trong sữa mẹ. Khi trẻ bú sữa mẹ thì thuốc cũng vào cơ thể
trẻ và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Tùy từng loại thuốc mà trẻ
bị ảnh hưởng nhiều hay ít.
Khi thuốc vào trong sữa, trẻ bú mẹ có
nghĩa là thuốc được đưa vào cơ thể trẻ theo đường uống. Các tác hại có
thể xảy ra với trẻ cũng phải trải qua quá trình hấp thu, phân bố, chuyển
hoá và thải trừ.
Các
thuốc ảnh hưởng đến trẻ
Có nhiều loại thuốc nếu điều trị cho mẹ
trong thời gian nuôi con bú bằng sữa mẹ ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ
như thuốc chống chuyển hoá, thuốc an thần, thuốc phóng xạ, thuốc chống
đông máu, thuốc điều trị bệnh nội tiết, thuốc chống lao isoniazid (dùng
được cho phụ nữ có thai nhưng lại không khuyên dùng cho phụ nữ cho con
bú), kháng sinh metronidazol (klion, flagyl khi dùng làm cho sữa có vị
kim loại: miệng đắng, vị tanh rất khó chịu. Đây là lý do khiến con từ
chối bú mẹ, mẹ dễ bị mất sữa), thuốc điều trị đau nửa đầu ergotamin
(tamic) cũng không dùng trong thời kỳ phụ nữ cho con bú.
Những bà
mẹ có con khoảng 1 tuổi việc bú mẹ chủ yếu là về đêm thì việc dùng
thuốc đơn giản hơn rất nhiều so với các bà mẹ đang nuôi con còn rất nhỏ,
bú mẹ liên tục và hoàn toàn sống bằng nguồn sữa của mẹ.
Khi cho con bú, người mẹ dùng thuốc sẽ ảnh hưởng đến
trẻ và khả năng tiết sữa. |
Thuốc
ảnh hưởng tới khả năng tiết sữa của mẹ
Một số thuốc dùng cho mẹ
có khả năng ảnh hưởng tới sự bài tiết sữa của mẹ (kìm hãm bài tiết sữa
làm mất sữa). Đó là một số thuốc như lợi tiểu thiazid, vitamin B6 (liều
cao), ergotamin (tamic) cũng làm giảm bài tiết sữa, các thuốc chữa bệnh
parkingson...
Estrogen là hormon hay được sử dụng và có ảnh hưởng
tới bài tiết sữa. Khi dùng cho phụ nữ cho con bú, thuốc vào sữa rất ít
nhưng có tác dụng ức chế thụ thể prolactin ở giai đoạn sớm làm giảm bài
tiết sữa. Vì thế phụ nữ cho con bú nên sử dụng thuốc tránh thai chỉ chứa
progesteron đơn độc. Các biện pháp tránh thai được khuyên dùng tốt nhất
thời kỳ này là dùng các biện pháp cơ học (bao cao su, đặt dụng cụ tử
cung) hơn là phải uống thuốc.
Ngoài ra các thuốc như
metoclopramid, domperidon... lại có tác dụng kích thích bài tiết sữa đã
được sử dụng trong lâm sàng. Tuy nhiên người bệnh không tư ý dùng các
thuốc này.